Nieruchomości, strona 90

Andrzej Oślizło, prezes zarządu Develia S.A. 

Wśród klientów poniżej 30. roku życia największą popularnością cieszą się mieszkania trzypokojowe, które stanowią aż 60 proc. naszej sprzedaży. Wybierając takie lokale, planują w dłuższej perspektywie czasowej powiększenie rodziny. Zwracają również uwagę na to, aby na osiedlu lub w najbliższym otoczeniu znajdował się plac zabaw i tereny zielone. Aż 82 proc. nabywców z tej grupy posiłkuje się przy transakcjach kredytem hipotecznym. Kawalerki i lokale dwupokojowe stanowią niewiele ponad 20 proc. sprzedawanych przez nas nieruchomości.  W większości są nabywane za gotówkę przez nabywców inwestycyjnych.  

Małgorzata Ostrowska, dyrektor Pionu Marketingu i Sprzedaży w J.W. Construction Holding S.A.

Nasi najmłodsi klienci stanowią 10 proc. wszystkich nabywców. Interesują ich mieszkania do 45 mkw. z ładnym widokiem, położone na jak najwyższym piętrze. Dlatego tak dobrze sprzedawały się lokale w wieżowcu Bliska Wola Tower, gdzie z mieszkań na najwyższych piętrach roztacza się widok na panoramę Warszawy oraz w budynku Hanza Tower z widokiem na panoramę Szczecina i okolic.

Angelika Kliś, członek zarządu Atal S.A.

Klienci do 30. roku życia stanowią około 20-30 proc. wszystkich naszych klientów. Single decydują się głównie na mieszkania dwupokojowe o powierzchni około 45 mkw. lub mieszkania trzypokojowe o metrażu około 55 mkw. Rodziny najchętniej wybierają mieszkania trzypokojowe wielkości 55-60 mkw. oraz mieszkania czteropokojowe wielkości około 75 mkw. Preferencje są relatywnie „standardowe”: ekspozycja okien na południe i zachód, brak widoku na ulicę, mieszkanie z ogródkiem lub tarasem. Chętnie decydują się też na pakiet wykończeń.

Cezary Grabowski, dyrektor sprzedaży i marketingu Bouygues Immobilier Polska 

Każdy klient ma indywidualne potrzeby i wcale nie zawsze jest tak, że to osoby młodsze kupują mieszkania o mniejszych metrażach. W zeszłym roku 25 proc. naszych klientów stanowiły osoby w wieku 30 lat lub młodsze, które nabywały mieszkania o powierzchni przeciętnie 54 mkw., a więc średniej wielkości. 

Zauważamy, że najmłodszym klientom zależy przede wszystkim na łatwym dostępie do infrastruktury, w tym komunikacji miejskiej, gastronomii, usług i handlu, a najbardziej istotny jest łatwy dostęp do placówek edukacyjnych. To znaczy, że kluczowe znaczenie ma dla nich lokalizacja inwestycji, oczywiście w określonym standardzie. To osoby najczęściej preferujące miejski styl życia, przy czym zależy im również na dostępie do przestrzeni sprzyjających rekreacji i odpoczynkowi. Cenią też zielone otoczenie i rozwiązania ekologiczne.

Adrian Potoczek, dyrektor ds. rozwoju w Wawel Service

Dziś inaczej niż kiedyś, klienci zdają sobie sprawę, że mieszkanie, w które inwestują w młodym wieku raczej nie będzie służyć im aż do końca życia, ale z biegiem czasu wymienią je na większe. Zainteresowanie kawalerkami i dwupokojowymi mieszkaniami, zazwyczaj z salonem z aneksem kuchennym i sypialnią  jest więc spore wśród osób do 30. roku życia. Zauważyliśmy również większe zainteresowanie osiedlami położonymi w otoczeniu zieleni. Bardzo ważnym aspektem dla młodych jest również sprawna i szybka komunikacja z centrum oraz innymi dzielnicami miasta. 

Joanna Chojecka, dyrektor ds. sprzedaży i marketingu na Warszawę i Wrocław w Grupie Robyg

Preferencje najmłodszych klientów z roczników 90-95 to najczęściej mieszkania dwupokojowe lub małe trzypokojowe o powierzchni około 56 mkw. Wówczas mamy do czynienia z młodym małżeństwem lub narzeczeństwem. Ich preferencje to najczęściej mieszkania na wyższych piętrach oraz dobrze nasłonecznione. Głównym wyznacznikiem pozostaje niezmiennie cena. Na to wpływ ma najczęściej zdolność kredytowa oraz pomoc rodziców.

Karolina Bronszewska, członek zarządu, dyrektor Marketingu i Innowacji Ronson Development

Nasi klienci w grupie wiekowej do 30. roku życia najchętniej wybierają mieszkania jedno lub dwupokojowe o metrażach do 45 mkw. W efekcie pandemii nawet częściej są to dwa pokoje niż kawalerka, ponieważ na dobre zagościł model pracy hybrydowej, który wymaga znalezienia dodatkowej przestrzeni do pracy w domu. Z całą pewnością przy wyborze pierwszego mieszkania kluczowymi czynnikami jest cena, lokalizacja z dobrym dostępem do transportu publicznego oraz infrastruktury handlowo-usługowej, a także ogólnodostępne miejsca parkingowe. Nie bez znaczenia jest nowoczesny, estetyczny wygląd budynku i standard jego wykonania, ale też zielone otoczenie, które dla młodych osób oznacza przede wszystkim przestrzeń do rekreacji i odpoczynku. 

Bartosz Kuźniar, prezes zarządu Lokum Deweloper S.A. 

Osoby poniżej 30. roku życia to grupa dojrzałych i świadomych konsumentów, a ich udział wśród kupujących odzwierciedla strukturę społeczną. Tak zdefiniowana grupa jest bardzo liczna i zróżnicowana. Należą do niej osoby zarówno finansujące zakup nieruchomości przy pomocy rodziców, jak i Ci, którzy posiadając kilkuletnie doświadczenie zawodowe nabywają lokum przy użyciu środków własnych. Portfel zakupów młodych klientów jest różnorodny i obejmuje mniejsze mieszkania położone w centralnych lokalizacjach, z doskonałą, również pieszą komunikacją, jak również duże, rodzinne metraże, które oferujemy we wszystkich naszych inwestycjach. Niewątpliwym atutem tych ostatnich są komfortowe powierzchnie do życia oraz duże balkony, tarasy lub prywatne ogródki. 

Edyta Kołodziej, dyrektor sprzedaży i marketingu w Nickel Development

Warto rozgraniczyć, kto jest klientem, a kto ostatecznym użytkownikiem mieszkania. Rzeczywiście w budowanej przez nas inwestycji FIQUS Marcelin dużą, o ile nie przeważającą część mieszkańców, stanowić będą osoby młode. Jednak nie zawsze są one klientami, ponieważ podpisującymi umowę kupna/sprzedaży nieruchomości bardzo często są ich rodzice, starający się zapewnić swoim dzieciom dobry start na początku kariery lub nawet na początku studiów. Natomiast, jeśli chodzi ściśle o nabywców w tak młodym wieku, stanowią oni niewielki procent. Głównie wybierają dwupokojowe mieszkania o powierzchni 36-42 mkw. Zwracają uwagę, nie tylko na przemyślane, ustawne układy mieszkań, ale również na dodatkowe udogodnienia, jakie oferuje budynek, w tym przestrzeń co-livingową, sprzyjającą pracy hybrydowej i gastronomię na jego terenie. Kluczowa jest dla nich także lokalizacja zapewniająca bliskość komunikacyjną centrum miasta. A zatem sąsiedztwo transportu publicznego i pojazdów współdzielonych jest często podkreślanym atutem wspomnianego już FIQUSa oraz wieżowca ST_ART Piątkowo, w którym oferujemy gotowe mieszkania.

Marcin Michalec, CEO Okam

Posiadamy zróżnicowaną ofertę mieszkaniową, przeznaczoną także po części dla młodszych grup nabywców. Powstająca w Łodzi Strefa PROGRESS oferuje duży procent małych lokali dla osób, które doceniają mieszkania w centrum, rozbudowaną infrastrukturę handlowo-usługą oraz równowagę między życiem zawodowym i prywatnym, czyli w znacznym stopniu dla osób w wieku 20-30 lat.  
Osoby młodsze stanowią znaczny odsetek nabywców oferowanych przez nas mieszkań. 

Z jednej strony jest wśród nich duże zainteresowanie lokalami o powierzchni około 25-30 mkw., często jednopokojowymi z aneksem kuchennym. Takie mieszkania wybierają młodzi, którzy niedawno weszli na rynek pracy i nie posiadają dużej zdolności kredytowej lub zakup w trakcie studiów sfinansowali im rodzice. Pośród naszych klientów z młodszej grupy wiekowej są i tacy, którzy myślą w perspektywie o założeniu czy powiększeniu rodziny i preferują większe metraże z dwoma czy trzema pokojami.  

Bartłomiej Mandryga, kierownik działu sprzedaży i marketingu PCG S.A.

Najmłodsi klienci szczególną uwagę zwracają na aspekty ekologiczne inwestycji. Jak zawsze duże znaczenie ma też układ mieszkania względem stron świata, widoki z okien i cena. To są bardzo indywidualne preferencje, które ściśle wiążą się m.in. z trybem wykonywanej pracy. W przypadku gdy jest ona zdalna, duże znaczenie dla kupujących ma dodatkowy pokój, cicha okolica, otoczenie zieleni i bliskość terenów rekreacyjnych, jak np. w osiedlu Victoria Apartments w Szczecinie. W zależności od rodzaju inwestycji wśród klientów osoby do 30. roku życia stanowią do 30 proc. nabywców na rynku popularnym i około 10 proc. nabywców na rynkach inwestycyjnym i premium. W tej grupie mieszkania dwupokojowe z aneksem kuchennym wybierają najczęściej single, natomiast pary decydują się na przyszłościowe trzy pokoje o metrażu około 50 mkw.

Janusz Miller, dyrektor ds. sprzedaży i marketingu Home Invest 

W zależności od konkretnej inwestycji mieszkaniowej z naszej oferty obserwujemy, że w ostatnim czasie osoby do 30. roku życia stanowią 25-30 proc. kupujących. Co do preferencji w kwestii zakupów, to oczywiście różnią się, gdyż zależą m.in. od tego, czy te osoby są singlami, młodymi parami, czy też już małżeństwami. Wszystko też zależy od zasobności portfela lub zdolności kredytowej. Jednak najczęściej wybierają mieszkania dwupokojowe w dobrze skomunikowanych osiedlach, aby szybko dostać się do pracy, sklepów oraz miejsc rozrywki.   

Joanna Janowicz, dyrektor zarządzająca w firmie Constructa Plus

Według naszych obserwacji, klienci przed 30-tką stanowią niewielki procent osób, które kupują samodzielnie mieszkania. Mieszkania dla młodych ludzi de facto kupują ich rodzice. Najczęściej są to małe, jedno i dwupokojowe jednostki o powierzchni do 45 mkw. Zwykle jest to pierwsze lokum na czas studiów lub po znalezieniu pierwszej pracy. Ważna jest lokalizacja mieszkania. Musi być w pobliżu szeroko pojętych usług, począwszy od restauracji, a na klubach fitness kończąc, a przede wszystkim mieć łatwy dostęp do transportu publicznego. Dla młodych osób to priorytet. ponieważ nie mają i najczęściej również nie chcą mieć samochodów. Dla nich korzystanie ze współdzielonych środków transportu to nieodłączny element miejskiego stylu życia, na którym najczęściej im zależy, jeśli poszukują mieszkania w dzielnicach bliskich centrum.

Sebastian Barandziak, prezes zarządu Dekpol Deweloper

Osoby do 30. roku życia stanowią około 20 – 25 proc. wszystkich, naszych klientów. Można wyróżnić kilka czynników pod względem preferencji zakupowych najmłodszych klientów. Do nich na pewno należy dogodna lokalizacja czyli położenie względem głównych tras komunikacyjnych miasta i transportu miejskiego, a także dobry dostęp do zaplecza handlowo-usługowego. Istotna jest wielkość mieszkania, obejmująca z reguły dwa lub trzy pokoje. Zauważalny jest też trend na lokale czteropokojowe. Oprócz tego dla tej grupy nabywców ważna jest  dodatkowa przestrzeń w postaci ogrodu, tarasu lub balkonu, dostępność samochodowych miejsc postojowych oraz atrakcyjność zagospodarowania terenów zewnętrznych czyli tereny zielone, miejsca do odpoczynku i rekreacji. 

Agata Zambrzycka, dyrektor ds. Relacji z Klientem w Aria Development

Klienci młodzi, do 30 roku życia to około 20-30 proc. kupujących, którzy wybierają głównie mniejsze dwu, maksymalnie trzy pokojowe mieszkania. Najbardziej zależy im na cenie oraz dogodnym połączeniu komunikacyjnym z Warszawą, gdzie zazwyczaj pracują. Ważny też jest szybki termin realizacji, ponieważ w większości uruchamiają kredyt na etapie budowy i chcieliby jak najszybciej opuścić wynajmowane mieszkanie i przeprowadzić się do własnego.

Jarosław Kozak, prezes zarządu Waryński S.A. Grupa Holdingowa

W naszych inwestycjach skupiamy się na budowie większych mieszkań, czyli nasze lokale częściej trafiają „w ręce” osób starszych, nieszukających pierwszego mieszkania, a kolejnego. Z przeprowadzonych przez nas analiz, po zakończeniu sprzedaży w gdańskiej inwestycji Atol, wynika, że młodzi klienci do 30. roku życia stanowili przeszło 6 proc. wszystkich kupujących. Biorąc pod uwagę, że w nieruchomości były tylko 2 lokale o powierzchni około 30 mkw., można wywnioskować, że młodsi klienci niekoniecznie szukają tylko małych mieszkań. Z naszych obserwacji wynika, że takim osobom zależy na komforcie, dobrym rozkładzie i miejscu parkingowym. Natomiast, jeśli mieszkanie jest kupione jako inwestycja pod wynajem, musi po prostu spełniać aktualnie panujące trendy na tym konkretnym rynku.

Motywacją do podjęcia inicjatywy, jak tłumaczą autorzy projektu, była chęć niesienia pomocy ukraińskim firmom, które zmuszone zostały do ewakuacji z własnego kraju na skutek rosyjskiej inwazji i relokowania działalności. 

– Wciąż jest niewiele długoterminowych koncepcji związanych z merytorycznym wsparciem inwestorów z Ukrainy, dlatego opracowaliśmy projekt, dzięki któremu w dłużej perspektywie będziemy mogli nieść pomoc ukraińskim przedsiębiorcom z korzyścią dla naszej gospodarki. Poprzez platformę, którą właśnie uruchomiliśmy możemy zaoferować bezpłatne doradztwo firmom, które przenoszą się do Polski z zagrożonych terenów. Inwestorzy z Ukrainy nie wiedzą, jak poruszać się w realiach naszego środowiska biznesowego, dlatego nasz projekt obejmuje kompleksowe doradztwo. Udzielamy informacji dotyczących rejestracji spółek, prawa podatkowego, prawa pracy, kosztów rekrutacyjnych i czynszowych, a także pomagamy w znalezieniu przestrzeni biurowej i magazynowej – mówi Bartłomiej Zagrodnik, Managing Partner, CEO w Walter Herz. 

Partnerem projektu pomocowego stworzonego przez Walter Herz jest Page Group, firma rekrutacyjna o zasięgu globalnym oraz firma prawnicza LSW Leśnodorski Ślusarek i Wspólnicy. Taka współpraca otwiera więcej możliwości. Firmy z Ukrainy mogą liczyć na kompleksowe informacje i obsługę. – Do uczestnictwa w naszym przedsięwzięciu dołączyła także Polska Agencja Inwestycji i Handlu oraz lokalne działy obsługi inwestorów, działające przy urzędach miast. Daje nam to możliwość szerszego  doradztwa w dziedzinie inwestycji, bazującego nie tylko na komercyjnych propozycjach naszego rynku, ale także opartego na konkretnych opcjach rozwoju biznesu w wybranych lokalizacjach, oferowanych przez samorządy, co obejmuje także ulgi, jakie proponują inwestorom – przyznaje Bartłomiej Zagrodnik. 

Firma Walter Herz stale poszukuje nowych możliwości celem zwiększenia skali pomocy, przede wszystkim poprzez poszerzanie współpracy z partnerami. W inicjatywę włączyło się już kilka podmiotów, do których dołączają kolejne firmy zdecydowane bezpłatnie udzielać pomocy ukraińskim inwestorom.      

Przedsiębiorcom przenoszącym biznes z terenu Ukrainy na nasz rynek doradcy Walter Herz dostarczają wiedzę na temat ogólnej sytuacji gospodarczej w naszym kraju, potencjału poszczególnych sektorów rynku w danych lokalizacjach oraz rynku pracy i mechanizmów związanych z prowadzeniem firmy.  

- Informacje, jakie pozyskują firmy z Ukrainy dotyczą kosztów prowadzenia biznesu w Polsce, które związane są m.in. z wynajmem powierzchni, rejestracją firmy czy zatrudnieniem pracowników. Wraz z naszymi partnerami prowadzimy wideokonferencje, podczas których udzielamy praktycznych wskazówek odnośnie aktualnych uwarunkowań rynków lokalnych w naszym kraju. Rekomendujemy optymalne rozwiązania w określonych przypadkach. Dzielimy się informacjami zawartymi w naszych raportach oraz pomagamy tworzyć analizy porównawcze dotyczące różnych lokalizacji, którymi inwestorzy są zainteresowani – informuje Mateusz Strzelecki, Head of Tenant Representation/Partner w Walter Herz.     

Mateusz Strzelecki zauważa, że sporą grupą przedsiębiorców z Ukrainy, którzy korzystają z doradztwa są firmy technologiczne oraz IT, zatrudniające co najmniej kilkadziesiąt osób. – Pierwszym wyborem jest dla nich Warszawa i Kraków. Decydują się też na Wrocław albo Trójmiasto. Przede wszystkim, na początku zainteresowani są wynajmem powierzchniami coworkingowymi w danym mieście oraz aspektami, jakie niesie proces uruchomienia działalności w Polsce – dodaje Mateusz Strzelecki.    
 
Zdaniem Magdaleny Zagrodnik, Head of HR & Marketing, Partner w Walter Herz, migracje uchodźców w dłuższej perspektywie pozytywnie wpływają na rynek pracy. – Wielokrotnie potwierdziły to już analizy przeprowadzone w różnych krajach, które mierzyły się ze zjawiskiem dużej migracji. Niestety statystyki notowane aktualnie pokazują, że podmioty z Ukrainy po krótkim pobycie w Polsce w dużej mierze opuszczają nasz kraj i przenoszą się dalej, do krajów Europy Zachodniej. Musimy więc podejmować jak najszersze działania zmierzające do tego by ukraińskie marki na stałe przeniosły się do nas i miały realny, pozytywny wpływ na naszą gospodarkę, a nie tylko traktowały Polskę jak przystanek w drodze do innego kraju – mówi Magdalena Zagrodnik.

- Chciałabym również dodać, że w ramach projektu pomocowego stworzyliśmy sekcję, do której zapraszamy różne organizacje wspierające jednostki, niosące pomoc ukraińskim dzieciom, takie jak na przykład przedszkola, szkoły językowe, czy pracownie psychologiczne, itp. Mamy nadzieję, że dzięki temu przy współudziale naszych partnerów będziemy mogli oferować naprawdę wszechstronne wsparcie – informuje Magdalena Zagrodnik. 

Adrian Potoczek, dyrektor ds. rozwoju w Wawel Service

Nieustannie, mocno działamy inwestycyjnie. Prowadzimy obecnie 137 postępowań o wydanie pozwoleń WZ w Krakowie, Katowicach, Będzinie, Warszawie, Lublinie, Gdańsku oraz Gliwicach. W najbliższym czasie planujemy rozpoczęcie realizacji inwestycji mieszkaniowych m.in. w Krakowie,  Łodzi oraz Lublinie. Poszukujemy również działek nad Bałtykiem, gdzie planujemy wybudować aparthotel. Kolejny taki obiekt powstanie w najbliższym czasie w Czorsztynie. 

Andrzej Oślizło, prezes zarządu Develia S.A. 

Z związku z planami powiększenia oferty i sprzedaży, w 2021 roku bardzo intensywnie pracowaliśmy nad poszerzeniem banku ziemi. Kupiliśmy i zabezpieczyliśmy kilkanaście działek, na których planujemy budowę prawie 5000 mieszkań. Wciąż pozyskujemy nowe grunty w miastach, w których prowadzimy nasze inwestycje. Jesteśmy również otwarci na kupno działek w nowych, obiecujących lokalizacjach, które mogą być również wykorzystane pod PRS.

Angelika Kliś, członek zarządu Atal S.A.

Stale, aktywnie działamy, by pozyskiwać kolejne grunty. Nasz bank ziemi jest zdywersyfikowany i zabezpiecza nas na kolejne 3-4 lata. W okresie trzech pierwszych kwartałów 2021 roku pozyskaliśmy działki pozwalające na realizację projektów o powierzchni 174 tys. metrów kwadratowych. Łącznie nasz bank ziemi ma potencjał na 568 tys. mkw. W zeszłym roku nabyliśmy grunty pod inwestycje mieszkaniowe w większości miast, w których działamy i wciąż rozglądamy się za kolejnymi. Ze względu na nasze możliwości finansowe możemy kupować duże działki pod wieloetapowe inwestycje. Co więcej, nadal kupujemy grunty w bardzo atrakcyjnych cenach. Średnia cena zakupu PUM w 1-3Q 2021 wyniosła 794 zł/mkw.

Cezary Grabowski, dyrektor sprzedaży i marketingu Bouygues Immobilier Polska

W ostatnim roku zabezpieczyliśmy bardzo ciekawe działki w Poznaniu, Gdyni oraz Warszawie. Umożliwiają realizację łącznie blisko 2000 mieszkań. W tym roku zdecydowanie planujemy dalsze zakupy. Spółka poszukuje ciekawych działek we wszystkich miastach, w których aktualnie prowadzimy działalność. Interesują nas przede wszystkim takie grunty, na których można zrealizować inwestycje mieszkaniowe wielorodzinne. Jeśli chodzi o skalę, to szukamy głównie działek pozwalających zrealizować inwestycje od 50 do 500 mieszkań. Przy czym, preferujemy projekty, w ramach których pojedyncze etapy mają od 50 do 150 mieszkań. 

Małgorzata Ostrowska, dyrektor Pionu Marketingu i Sprzedaży w J.W. Construction Holding S.A.

W styczniu br. spółka wygrała przetarg na zakup półhektarowej działki przy ulicy Krzysztofa Kolumba 59 w Szczecinie. Będzie to nasza trzecia inwestycja w tym mieście, po ukończonym już 27 piętrowym mieszkalno-biurowo-usługowym wieżowcu Hanza Tower i wielorodzinnym kompleksie mieszkalnym Nad Odrą z mariną, którego pierwszy etap budowy właśnie się rozpoczął.  

Bartosz Kuźniar, prezes zarządu Lokum Deweloper S.A. 

Dysponujemy sporym bankiem ziemi. Teoretycznie, dzięki niemu mamy możliwość realizacji kilkunastu tysięcy lokali, jednak w praktyce nasz bank ziemi jest obecnie w dużej mierze zamrożony. Wynika to głównie z braku miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego pod budownictwo wielorodzinne. Ta sytuacja utrzymuje się już od lat. Czasochłonny proces administracyjny związany z uruchamianiem inwestycji sprawia, że w przygotowaniu stale mamy około 7-10 razy tyle mieszkań, co w budowie. W związku z tym sukcesywnie poszukujemy gruntów pod nowe inwestycje, zarówno we Wrocławiu, jak i w Krakowie. Utrzymujący się deficyt terenów pod budownictwo wielorodzinne sprawia, że grunty są bardzo drogie, a przez to niedostępne, ze względu na możliwości klientów ostatecznie finansujących ich zakup w cenie mieszkania.

Joanna Chojecka, dyrektor ds. sprzedaży i marketingu na Warszawę i Wrocław w Grupie Robyg

Cały czas poszukujemy i inwestujemy w nowe grunty. Rok 2021 był dla nas rokiem istotnych inwestycji w rozbudowę banku ziemi w Warszawie, Gdańsku, Gdyni, Wrocławiu i Poznaniu. Dzięki temu, obecne łączne zasoby gruntów zapewniają nam potencjał sprzedażowy przekraczający 22 000 lokali.

Boaz Haim, prezes Ronson Development

Naturalną potrzebą każdej firmy deweloperskiej jest stały rozwój banku ziemi. Nasze zasoby są w tym zakresie zabezpieczone, jednak stale poszukujemy nowych gruntów. Tylko w 2021 roku kupiliśmy 8 nowych działek, na których powstanie ponad 3 000 mieszkań. W 2022 roku planujemy dalszy rozwój banku gruntów, szczególnie w centralnych lokalizacjach. Jesteśmy zainteresowani miastami, w których działaliśmy dotychczas i których rynki doskonale znamy. Należy do nich Warszawa, Wrocław, Poznań oraz Szczecin. 

Joanna Janowicz, dyrektor zarządzająca w firmie Constructa Plus 

Nieustannie obserwujemy rynek, analizujemy praktycznie wszystkie oferty sprzedaży działek w ścisłym centrum Poznania. Przywiązujemy ogromną wagę do dokładności tych analiz. Duża niepewność sytuacji gospodarczej, z którą spotkaliśmy się jeszcze przed agresją Rosji na Ukrainę, sprawia, że przy utrzymujących się wysokich cenach narzucanych przez sprzedających, już od samego początku realizacji projektu niezbędny jest dokładny plan i wizja rozwoju w danej lokalizacji. Cykl pozyskiwania gruntów jest u nas ciągły. Chcemy przede pozyskiwać grunty pod budownictwo mieszkaniowe, ale rozważamy także tereny, na których znajdują się już zabytkowe obiekty, wymagające rewitalizacji. Właśnie tego typu nieruchomość nabyliśmy ostatnio z myślą o odrestaurowaniu istniejących budynków i zaaranżowaniu ich przestrzeni na mieszkania.

Edyta Kołodziej, dyrektor sprzedaży i marketingu w Nickel Development

Nasz dział akwizycji nieustannie poszukuje nowych gruntów pod inwestycje mieszkaniowe. W centrum zainteresowań stawiamy tereny w Poznaniu i w jego gminach ościennych, ale rozglądamy się również w popularnych destynacjach turystycznych. Mam na myśli, zarówno nadmorskie, jak i górskie kurorty. Niestety, branża boryka się z niską podażą działek budowlanych w sześciu największych miastach w Polsce. My również odczuwamy te trudności i jednocześnie pilnie obserwujemy rynek gruntów także w mniejszych miastach wojewódzkich.

Bartłomiej Mandryga, kierownik działu sprzedaży i marketingu PCG S.A.

Stale rozwijamy naszą działalność w sześciu miastach, w których prowadzimy inwestycje: we Wrocławiu, w Wałbrzychu, Legnicy, Jaworze, Zielonej Górze i Szczecinie. Cały czas poszukujemy w nich nowych gruntów pod osiedla mieszkaniowe. Interesują nas także atrakcyjne tereny w całej zachodniej Polsce umożliwiające zabudowę wielorodzinną. W naszym banku ziemi znajdują się grunty pod kolejne inwestycje, obejmujące 364 tys. PUM/PUU. 

W przygotowaniu mamy dwa osiedla we Wrocławiu, które wkrótce będą miały swoją prapremierę, przy ulicy Rędzińskiej na Maślicach oraz przy ulicy Bocianiej na Kowalach. W Szczecinie powstaje trzeci etap osiedla Victoria Apartments. Pracujemy także nad wielowymiarowym projektem rewitalizacji wraz zabudową mieszkaniową przy ulicy Heyki oraz na Wyspie Zielonej. Kontynuujemy jednocześnie budowę przy ulicy Żołnierskiej w Legnicy. Powstanie tam nasze kolejne osiedle – Novaforma. 

Jeśli zaś chodzi o Wałbrzych, niedługo będziemy mogli pochwalić się nowym projektem, który zrealizujemy w tym mieście. Podobnie, jak Nowe Podzamcze, będzie to osiedle mieszkaniowe. Profil naszej działalności się nie zmienia. Zamierzamy tworzyć przemyślane i funkcjonalne osiedla, będące nie tylko miejscem zamieszkania, ale dobrym miejscem do życia w nowoczesnym mieście. Na przestrzeni lat zdywersyfikowaliśmy portfolio, poszerzając je o segment premium oraz nowe rynki, charakteryzujące się dużym tempem wzrostu i potencjałem.

Zuzanna Należyta, dyrektor ds. handlowych w Eco Classic 

Stale inwestujemy i poszukujemy nowych lokalizacji, jednak nie chciałabym ujawniać szczegółów.

Janusz Miller, dyrektor ds. sprzedaży i marketingu Home Invest 

Nieustannie poszukujemy gruntów pod inwestycje mieszkaniowe. W ubiegłym roku wydaliśmy kilkadziesiąt milionów złotych na zakup działek na terenie Warszawy. W 2022 roku planujemy dalszy rozwój w tym obszarze. Chcemy jeszcze bardziej zwiększyć skalę zakupu gruntów. Mamy na ten cel przeznaczone jeszcze więcej środków niż w roku ubiegłym. Interesują nas przede wszystkim działki na ternie Warszawy, ale jesteśmy otwarci także na inne lokalizacje.  

Dariusz Nagórski, dyrektor ds. Inwestycji w Aria Development

Kupiliśmy dużą działkę usytuowaną w pobliżu centrum Poznania, na której będziemy realizować duże osiedle mieszkaniowe. Prowadzimy też rozmowy na temat zakupu gruntu w okolicach Warszawy, gdzie projektujemy samowystarczalne i ekologiczne miasteczko. Finalizujemy również zakup parceli położonej w centrum Legionowa. 

Jarosław Kozak, prezes zarządu Waryński S.A. Grupa Holdingowa

Waryński S.A. Grupa Holdingowa jest deweloperem, który na bieżąco monitoruje sytuację na rynku mieszkaniowym, a co za tym idzie, cały czas poszukujemy gruntów pod zabudowę wielorodzinną. Z końcem roku 2021 zainwestowaliśmy w grunty w Katowicach. W naszym kręgu inwestycyjnym są głównie takie miasta, jak Warszawa, Gdańsk, Wrocław, Poznań, Kraków i Katowice. 

Sebastian Barandziak, prezes zarządu Dekpol Deweloper

Cały czas staramy się poszerzać nasz bank gruntów. Poszukujemy nowych działek pod zabudowę. W związku z planowanym zakupem kolejnych gruntów weryfikujemy wybrane, największe polskie miasta, poszukując lokalizacji do dalszego rozwijania naszej działalności.

Marcin Michalec, CEO Okam 

Nieustannie analizujemy rynek, rozglądamy się za terenami pod kolejne projekty. Jeśli chodzi o duże miasta, w których przede wszystkim jesteśmy obecni, wiadomym jest, że dostępnych pod inwestycje mieszkaniowe gruntów jest coraz mniej. Znalezienie zatem parceli spełniających nasze założenia i odpowiadających temu, co chcielibyśmy zaoferować nabywcom wiąże się zwykle z długotrwałym procesem. Koncentrujemy aktualnie uwagę na projektach Central House i Bohema – Strefa Praga w Warszawie, Inspire w Katowicach oraz Strefa Progress w Łodzi. Przed nami dalsze, intensywne działania nakierowane na naszą inwestycję na warszawskim Żeraniu, gdzie w ubiegłym roku zakupiliśmy ponad 62 ha pofabrycznego terenu. Wśród innych nabytych przez nas gruntów znajduje się działka z biurowcem przy ulicy Redutowej 9 w Warszawie. Wraz z sąsiadującą parcelą zakupioną rok wcześniej stanowią teren, na którym realizować będziemy osiedle z około 800 mieszkaniami. W fazie projektowania mamy również inwestycję przy ulicy Dowborczyków w Łodzi z przeznaczeniem pod ponad 300 mieszkań. 

Andrzej Gutowski, wiceprezes, dyrektor sprzedaży Ronson Development

Bardzo uważnie obserwujemy sytuację gospodarczą i czynniki ekonomiczne, które sprawiają, że zmienia się zdolność kredytowa i możliwości zakupu mieszkań przez Polaków. Jeśli ktoś we wrześniu 2021 roku mógł pozwolić sobie na kredyt w wysokości 500 000 zł, teraz może zaciągnąć zobowiązanie w wysokości 350 tys. zł. W tych projektach, w których zmiany będą możliwe do przeprowadzenia postaramy się o nie, tak aby znalazły realne odzwierciedlenie w ofercie. W duchu proklienckim i probudżetowym rozważymy także projektowanie większej liczby kompaktowych metraży.   

Andrzej Oślizło, prezes zarządu Develia S.A. 

Od początku działalności projektujemy nasze inwestycje w taki sposób, aby zapewnić możliwie najlepszą jakość w przystępnych cenach. Osiągamy to dzięki umiejętnemu doborowi technologii i materiałów oraz ograniczaniu zbędnych ciągów komunikacyjnych w mieszkaniach, stawiając na ich kompaktowy układ. Nie tylko nie wprowadzamy żadnych zmian, ale nieustannie podnosimy ich standard. Zgodnie z naszą strategią kontynuujemy tworzenie przyjaznych, zielonych osiedli. Dla przykładu w naszych projektach Aleje Praskie w Warszawie oraz Centralna Park w Katowicach duża część przestrzeni zewnętrznych zostanie zagospodarowana zielenią i nasadzeniami, a ich nabywcy będą mieli do dyspozycji m.in. tężnie solankowe. Dla Alei Praskich staramy się również o certyfikowanie w międzynarodowym systemie BREEAM. Uzyskanie takiego wyróżnienia to gwarancja, że inwestycja jest komfortowa i przyjazna dla ekosystemu.  

Bartłomiej Mandryga, kierownik działu sprzedaży i marketingu PCG S.A.

W naszych inwestycjach zawsze planujemy pełen przekrój typów mieszkań, dlatego projekty są uniwersalne i nawet po kilku latach od stworzenia nadal odpowiadają na potrzeby klientów. Na ten moment nie wprowadzamy zmian w zakresie naszych sprawdzonych powierzchni i układów mieszkań, natomiast zmodyfikowaliśmy nieco proporcje w ilościach danych typów. Obecnie w budynkach planujemy więcej mieszkań dwupokojowych o powierzchni 40 mkw. niż 47 mkw., wśród trzypokojowych lokali jest więcej tych o metrażu 53 mkw. niż 60 mkw., a czteropokojowe apartamenty są w większości 75 metrów, a nie o powierzchni 85 mkw., jak wcześniej. Jest to podyktowane zmniejszoną siłą nabywczą klientów, którzy jednocześnie nie chcą rezygnować ze swoich potrzeb związanych z konkretną liczbą wydzielonych pomieszczeń. 

Szczególną uwagę przywiązujemy do przemyślanego projektowania udogodnień dla mieszkańców, które pozwolą na wygodę korzystania z mieszkania: np. system smart, czy dodatkowe miejsca do przechowywania na tarasie. Inwestycje powstają w otoczeniu zieleni, by mieć swoje miejsce odpoczynku tuż za rogiem, ale też umożliwiają spełnienie ważnych codziennych potrzeb w najbliższym otoczeniu osiedla, dlatego w okolicy dostępne są lokale usługowe, tereny rekreacyjne, zaplecze handlowo-usługowe i edukacyjno-opiekuńcze. 

Cezary Grabowski, dyrektor sprzedaży i marketingu Bouygues Immobilier Polska

Od dłuższego czasu właśnie w ten sposób realizujemy swoje projekty. Zależy nam na tym, aby na możliwie małej powierzchni zaproponować, jak najbardziej funkcjonalne układy mieszkań. Dlatego wychodzimy z założenia, że każdy metr kwadratowy lokalu musi być wykorzystany optymalnie. Nad tym pracują nasi, doświadczeni architekci. Przywiązujemy bardzo dużą wagę do wysokiej jakości projektów, także uwzględniając części wspólne i otoczenie. Zdajemy sobie sprawę, że dla klientów funkcjonalne rozwiązania oznaczają lepszy standard zamieszkania i wyższą użyteczność mieszkania na co dzień. Jesteśmy świadomi, że nie tylko budujemy, ale przede wszystkim tworzymy miejsca do życia. Zgodnie z naszą filozofią, projekty mieszkaniowe powinny być przyjazne dla ludzi, ekologiczne, a także nowoczesne pod względem technologicznym i funkcjonalnym.

Adrian Potoczek, dyrektor ds. rozwoju w Wawel Service 

Zawsze budujemy funkcjonalne, bezpieczne i przemyślane pod każdym względem osiedla mieszkaniowe. Działamy na rynku deweloperskim już od 30 lat. Przez te lata udało nam się wzbudzić zaufanie klientów. Nie widzimy potrzeby, by zmieniać plany i dostosowywać ofertę do klientów. Nasza oferta jest od początku dostosowana do możliwości i preferencji różnych nabywców. 

Zuzanna Należyta, dyrektor ds. handlowych w Eco Classic 

Kompaktowe mieszkania cieszą się popularnością od kilkunastu lat. Projektując nasze inwestycje staramy się przygotować różnorodną ofertę. Mamy więc mieszkania dwupokojowe o powierzchni 34 mkw., ale i metrażu 48 mkw., a trzypokojowe o wielkości 49 mkw., jaki i 70 mkw. Część klientów o mniej zasobnych portfelach decyduje się na mniejsze mieszkania przy jak największej liczbie pokoi. Jest też nadal spora grupa klientów która ze względu na zdalny lub hybrydowy tryb pracy decyduje się na większe powierzchnie.

Małgorzata Ostrowska, dyrektor Pionu Marketingu i Sprzedaży w J.W. Construction Holding S.A.

Mieszkania o mniejszej powierzchni stanowią zawsze istotny procent we wszystkich, naszych inwestycjach mieszkaniowych. Co do zasady, projektujemy takie budynki, aby swoje potrzeby mieszkaniowe mogli zaspokoić klienci o różnych upodobaniach. Mniejsze mieszkania z reguły najszybciej znikają z oferty. Na przykład w inwestycji Horizon w Gdańsku, położonej niedaleko zatoki około sto mieszkań dwupokojowych o powierzchni 43 mkw. sprzedało się błyskawicznie. Do kupienia została niewielka liczba kawalerek o metrażu od 29 mkw. do 35 mkw. Poza wielkością mieszkań dla  klientów ważne są dzisiaj czynniki zapewniające komfort i ergonomię oraz przestrzeń zewnętrzna. Mieszkania dobre do życia to takie, które dają poczucie kontaktu z otoczeniem. Stąd wielką popularnością cieszy się inwestycja Nad Odrą w Szczecinie, gdzie zrealizujemy mieszkania z dużymi tarasami i widokiem na rzekę, Osiedle Horizon w Gdańsku z mieszkaniami z widokiem na zatokę, czy Osiedle Kościuszki w Chorzowie, budowane blisko Parku Śląskiego. 

Bartosz Kuźniar, prezes zarządu Lokum Deweloper S.A.

Nasze projekty zawsze uwzględniają zróżnicowane preferencje zakupowe klientów, w związku z tym nie widzimy potrzeby wprowadzania takich zmian. Zarówno charakter poszczególnych inwestycji, jak i nasze doświadczenie w zakresie budowania mieszkań odpowiadających oczekiwaniom nabywców pozwalają na optymalne kształtowanie struktury mieszkań. Warto zauważyć, że obok wzrostów cen i kosztów kredytów, sukcesywnie rosną zarobki, a wraz z nimi też potrzeby klientów, których nie zmieni trwale przejściowa zmiana warunków finansowania. Należy podkreślić, że stopy procentowe są czynnikiem, który podlega zarówno wzrostom, jak i spadkom, zaś ich dzisiejszy poziom jest powrotem do sytuacji sprzed około 10. lat. Wyciągając wnioski z wiedzy i doświadczeń gospodarczych, można przewidywać, że klienci dzisiaj decydujący się na kredyt w perspektywie kilku lat mogą doświadczyć spadku kosztów kredytowania.

Angelika Kliś, członek zarządu Atal S.A.

Zawsze mamy na uwadze preferencje naszych klientów. Projekty są dostosowane w taki sposób, by oferta była zróżnicowana i każdy mógł znaleźć lokal idealny dla siebie.  Z pewnością w nowych inwestycjach będziemy brać pod uwagę nowe uwarunkowania rynkowe, jak i wspomniane preferencje klientów.

Marcin Michalec, CEO Okam 

Nasze inwestycje charakteryzuje wysoka jakość i standard, od którego nie chcemy odchodzić. Przeciwnie, zależy nam na jeszcze większej wartości dodanej dla mieszkańców. Klienci doceniają choćby fakt posiadania wspólnych przestrzeni, w których mogą spotkać innych lokatorów, tereny zielone czy kąciki dla najmłodszych. Dbamy także o infrastrukturę handlowo-usługową, zawsze przeznaczamy na nią część lokali na parterze. Tworzymy także nowoczesne kompleksy typu mixed-use, jak Strefa PROGRESS wraz ze Strefą Piotrkowska 217 w Łodzi, które wspólnie stanowić będą miejsce do mieszkania, ale i życia, zapewniając i przestrzeń do sportu, rozrywkę i kulturę na co dzień. Zamierzamy także, zgodnie z naszą Nową Polityką Jakości, rozwijać na naszych projektach trend eko. 

W naszych inwestycjach oferujemy mieszkania o bardzo zróżnicowanym metrażu czy rozkładzie, oferta jest wyjątkowo bogata i niemal każdy zgodnie ze swoimi preferencjami znajdzie coś dla siebie. Ten kierunek zamierzamy kontynuować.

Joanna Chojecka, dyrektor ds. sprzedaży i marketingu na Warszawę iWrocław w Grupie Robyg

Wprowadzamy liczne zmiany i udogodnienia dla klientów w naszych inwestycjach. Jesteśmy bardzo elastyczni i dopasowujemy ofertę do oczekiwań naszych odbiorców. Obecnie nasza oferta jest bardzo doceniana przez klientów, a mieszkania wprowadzone do sprzedaży są bardzo szybko rezerwowane.

Agata Zambrzycka, dyrektor ds. Relacji z Klientem w Aria Development

Nasza obecna oferta jest odpowiednio dopasowana do możliwości nabywczych klientów. Ceny naszych mieszkań w nowym Osiedlu Natura 2 w Wieliszewie są kilkadziesiąt procent niższe niż lokali w Warszawie. W standardzie nowych realizacji zapewniamy smart rozwiązania, panele fotowoltaiczne i garaże podziemne. W nowych projektach chcemy oferować klientom wysoki standard realizacji, jak i różnorodność, od mieszkań o powierzchni 30 mkw. po większe lokale o metrażu blisko 90 mkw.

Janusz Miller, dyrektor ds. sprzedaży i marketingu Home Invest 

Przygotowując się do realizacji i sprzedaży mieszkań w danej inwestycji zawsze staramy się dostosowywać do okoliczności panujących na rynku. Dążymy do tego, żeby sprostać wszelkim oczekiwaniom, uwarunkowaniom oraz przepisom, aby zachować jak najwyższą staranność oraz jakość realizowanych projektów mieszkaniowych. Oczywiście, w miarę możliwości dopasowujemy strukturę mieszkań do różnych grup klientów oraz sytuacji rynkowej.   

Sebastian Barandziak, prezes zarządu Dekpol Deweloper

Nieustannie obserwujemy popyt na rynku, a każdy z projektów indywidualnie dostosowujemy do bieżącego zapotrzebowania. Aktualnie nie przewidujemy zmian mających na celu poszerzenie oferty o mieszkania charakteryzujące się mniejszym metrażem. 

Jarosław Kozak, prezes zarządu Waryński S.A. Grupa Holdingowa

Inwestycja, która w tym momencie jest przygotowywana do sprzedaży jest jeszcze na etapie projektowym. W związku z tym, skupiamy się przede wszystkim na analizie potrzeb potencjalnych klientów i przygotowywaniu koncepcji mieszkań. Po otrzymaniu niezbędnych danych będziemy w stanie stwierdzić, czy przez rosnące koszty kredytów korzystniej będzie budować więcej mniejszych mieszkań, czy może nie wpłynie to w naszej grupie docelowej na wybór wielkości lokali. Warto także podkreślić, że małe mieszkanie w przeliczeniu na 1 mkw. jest droższe od mieszkania dwu lub trzypokojowego. Stąd nie wszyscy nabywcy szukają mieszkań małych i iluzorycznie najtańszych. 

Konsekwentne poszerzanie usług oraz potrzeba dostarczania klientom holistycznej obsługi i wszechstronnego wsparcia sprawiły, że w firmie wyłoniona została nowa rola. Mateusz Strzelecki, wieloletni ekspert rynku, związany z Walter Herz od 9 lat objął stanowisko Head of Tenant Representation. Awans otworzył przed nim jeszcze większe możliwości dalszego rozwijania spektrum usług doradczych świadczonych przez firmę na rzecz klientów oraz intensywnego poszerzania jej działań w obszarze reprezentacji najemcy biurowego na największych rynkach biznesowych w kraju.    

– Rynek biurowy nadal stanowi kluczowy obszar działalności Walter Herz. Sektor stał się jednak bardziej wymagający z uwagi na intensywny proces zmian, który przechodzi oraz rysujące się nowe kierunki jego rozwoju. Wbrew niektórym przewidywaniom, stacjonarne biura zachowały swoją pozycję. Na rynku biurowym wiele się dzieje, a klienci potrzebują całościowego wsparcia. Firmy nadal sporo inwestują w przestrzeń do pracy, niektóre nawet więcej niż wcześniej. Chcąc zapewnić najwyższy poziom doradztwa oraz pełne bezpieczeństwo procesu w kontekście stałej ewolucji rynku musimy się nieustannie rozwijać, dzięki czemu ta praca jest bardzo ciekawa, a satysfakcja klientów jest dla nas ogromną motywacją. Prawa najemcy to dziedzina, w której się szczególnie specjalizuję. Z przyjemnością dzielę  się zdobytą wiedzą z naszymi partnerami biznesowymi i klientami, a także z uczestnikami Akademii Najemcy, w której jestem wykładowcą – mówi Mateusz Strzelecki, Head of Tenant Representation/Partner w Walter Herz.    

– Już od dekady doradzamy klientom inwestującym w sektorze nieruchomości komercyjnych w Polsce. Miniony rok, mimo niełatwej sytuacji na rynku, oznaczał dla firmy progres, zarówno jeśli chodzi o skalę działań, jak i wzrost zatrudnienia. Postawiliśmy na rozwój działu Reprezentacji Najemcy Biurowego. Osobą odpowiedzialną za zarządzanie zespołem doradców oraz całościowe wsparcie klientów w tej dziedzinie został Mateusz Strzelecki, który awansował na stanowisko Head of Tenant Representation – podkreśla Bartłomiej Zagrodnik, Managing Partner/CEO w Walter Herz.  

Ważnym wydarzeniem dla firmy było niedawne otwarcie oddziału w Łodzi. Poza Warszawą i Krakowem, Łódź jest trzecim stacjonarnym oddziałem Walter Herz w kraju. W związku z tym, do łódzkiego oddziału w roli Senior Business Development Specialist dołączyła Magdalena Góra. 

– Magda wesprze nasz zespół Reprezentacji Najemcy od strony pozyskiwania klientów. Od wielu lat pracuje na rynku nieruchomości komercyjnych. Dotąd doradzała najemcom biurowych, pracując w obszarze branży meblarskiej. W Walter Herz będzie miała okazję poznać rynek od innej strony. Wierzymy, że połączenie naszych, różnorodnych doświadczeń i kompetencji pozwoli podnieść standard i kompleksowość naszego doradztwa, dzięki szerszemu spojrzeniu na cały proces – mówi Mateusz Strzelecki, Head of Tenant Representation/Partner w Walter Herz.     

– Rozbudowujemy zakres strategicznych usług doradczych, elastycznie zmieniając strukturę zatrudnienia. Poszerzenie zespołu pozwoliło na wzbogacenie naszych kompetencji we wszystkich obszarach rynku nieruchomości komercyjnych. W ubiegłym roku zatrudnienie w firmie wzrosło o 30 proc. Nieustannie inwestujemy w rozwój naszej organizacji, m.in. poprzez cykliczne, zindywidualizowane szkolenia, które pozwalają zwiększyć kompetencje oraz obszar umiejętności pracowników. Dbamy o rozwój kadry oraz realizację zawodową wszystkich osób w zespole. Mamy wśród nich licznych wieloletnich pracowników, którzy obejmują kolejne funkcje i sukcesywnie awansują na ścieżce swojej kariery. Firma nadal intensywnie poszukuje specjalistów z doświadczeniem w doradztwie we wszystkich sektorach rynku nieruchomości do zespołów projektowych, by móc skutecznie rozbudowywać relacje partnerskie z klientami i dostarczyć im potrzebnej wiedzy – informuje Magdalena Zagrodnik, Head of HR & Business Partner w Walter Herz.      

W codziennej pracy z klientami firmie przyświeca hasło - We care & We share. Ten cel jest wytyczną również w dalszej realizacji Akademii Najemcy Walter Herz, autorskiego projektu szkoleniowego, stworzonego w celu edukowania najemców powierzchni komercyjnych w całym kraju. W ubiegłym roku, podczas 5. edycji wydarzenia zorganizowanych zostało pięć specjalistycznych webinarów i jeden panel hybrydowy, na które zarejestrowało się niemal 1000 uczestników.